Η Πατούδα Σητείας είναι ένα παραδοσιακό κρητικό γλυκό με λεπτή ζύμη και πλούσια γέμιση από καρύδια, αμύγδαλα, σουσάμι, μέλι και αρωματικά μπαχαρικά. Στη Σητεία συναντάται ιδιαίτερα σε γιορτινά τραπέζια και αποτελεί ένα γλυκό στενά δεμένο με την τοπική παράδοση.
Η ζύμη αρωματίζεται με φρέσκο πορτοκάλι και ρακή, ενώ η γέμιση δένει με ένα σύντομο σιρόπι και μέλι. Μετά το ψήσιμο, οι πατούδες μπορούν να ραντιστούν με λίγο ανθόνερο και, αφού κρυώσουν, να καλυφθούν με ζάχαρη άχνη.
Δείτε στο τέλος της συνταγής Συμβουλές, Άλλες Συνταγές και Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Πατούδα Σητείας
Παραδοσιακή Πατούδα Σητείας με μαλακή ζύμη από ελαιόλαδο, πορτοκάλι και ρακή και αρωματική γέμιση από καρύδια, αμύγδαλα, σουσάμι, μέλι και μπαχαρικά. Ψήνεται μέχρι να ροδίσει και ολοκληρώνεται προαιρετικά με ανθόνερο και ζάχαρη άχνη.
Ingredients
Για τη ζύμη:
- 450 γρ. Αλεύρι μαλακό ή για όλες τις χρήσεις, περίπου
- 150 γρ. Ελαιόλαδο, ήπιας γεύσης
- 100 γρ. Φρέσκος χυμός πορτοκαλιού
- 45 γρ. Ζάχαρη
- 35 γρ. Ρακή ή τσικουδιά
- 30 γρ. Ανθρακούχο νερό
- 5 γρ. Μπέικιν πάουντερ
- 3 γρ. Μαγειρική σόδα
- 1 γρ. Αλάτι
Για τη γέμιση:
- 100 γρ. Καρύδια
- 100 γρ. Αμύγδαλα
- 80 γρ. Μέλι
- 60 γρ. Νερό
- 40 γρ. Σουσάμι, καβουρδισμένο
- 40 γρ. Ζάχαρη
- 30 γρ. Φρυγανιά ή παξιμάδι, πολύ ψιλοτριμμένο
- 3 γρ. Κανέλα
- 1 γρ. Γαρύφαλλο
- 1 μικρή πρέζα Μοσχοκάρυδο
Για το τελείωμα:
- Ανθόνερο, προαιρετικά
- Ζάχαρη άχνη, όσο χρειάζεται
Instructions
Για τη γέμιση:
1. Βάζουμε τα καρύδια και τα αμύγδαλα στο μούλτι και τα χοντροκόβουμε. Δεν θέλουμε να γίνουν σκόνη.
2. Τα μεταφέρουμε σε μπολ και προσθέτουμε το καβουρδισμένο σουσάμι, τη φρυγανιά ή το ψιλοτριμμένο παξιμάδι, την κανέλα, το γαρύφαλλο και το μοσχοκάρυδο.
3. Σε μικρό κατσαρολάκι βάζουμε τα 60 γρ. νερό και τα 40 γρ. ζάχαρη.
4. Από τη στιγμή που αρχίζει ο βρασμός, αφήνουμε για περίπου 2 λεπτά.
5. Αποσύρουμε από τη φωτιά και προσθέτουμε το μέλι.
6. Ανακατεύουμε μέχρι να διαλυθεί και περιχύνουμε με το ζεστό σιρόπι το μείγμα των ξηρών καρπών.
7. Ανακατεύουμε καλά μέχρι να έχουμε ομοιόμορφη και δεμένη γέμιση.
8. Αφήνουμε τη γέμιση να κρυώσει όσο ετοιμάζουμε τη ζύμη.
Για τη ζύμη:
9. Σε μεγάλο μπολ βάζουμε το ελαιόλαδο, τη ζάχαρη, τη ρακή ή τσικουδιά και το ανθρακούχο νερό.
10. Ανακατεύουμε μέχρι να ενωθούν.
11. Σε ξεχωριστό σκεύος ρίχνουμε τη μαγειρική σόδα μέσα στον χυμό πορτοκαλιού. Το μείγμα θα αφρίσει, γι' αυτό χρησιμοποιούμε αρκετά μεγάλο δοχείο.
12. Προσθέτουμε αμέσως το μείγμα πορτοκαλιού στο μπολ με τα υπόλοιπα υγρά.
13. Προσθέτουμε το μπέικιν πάουντερ, το αλάτι και σταδιακά το αλεύρι.
14. Ανακατεύουμε και ζυμώνουμε απαλά μόνο μέχρι να σχηματιστεί μαλακή ζύμη που δεν κολλά έντονα στα χέρια.
15. Δεν προσθέτουμε όλο το επιπλέον αλεύρι χωρίς λόγο, γιατί η ζύμη πρέπει να παραμείνει μαλακή.
16. Σκεπάζουμε και αφήνουμε τη ζύμη να ξεκουραστεί για 20 λεπτά.
Για το σχηματισμό:
17. Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 175°C.
18. Στρώνουμε ένα μεγάλο ταψί με αντικολλητικό χαρτί.
19. Ανοίγουμε τμηματικά τη ζύμη σε σχετικά λεπτό φύλλο.
20. Κόβουμε κύκλους με ποτήρι ή κουπ πατ.
21. Βάζουμε μικρή ποσότητα από την κρύα γέμιση στο κέντρο κάθε κύκλου, αφήνοντας καθαρό περιθώριο γύρω γύρω.
22. Διπλώνουμε τη ζύμη ώστε να σχηματιστεί μισοφέγγαρο.
23. Πιέζουμε καλά τις άκρες με τα δάχτυλα ή με πιρούνι ώστε να σφραγίσουν.
24. Τοποθετούμε τις πατούδες στο ταψί αφήνοντας μικρή απόσταση μεταξύ τους.
Για το ψήσιμο και το τελείωμα:
25. Ψήνουμε στους 175°C για περίπου 20-25 λεπτά, μέχρι να πάρουν ελαφρύ χρυσαφένιο χρώμα.
26. Μόλις βγουν από τον φούρνο, μπορούμε προαιρετικά να τις ραντίσουμε ελαφρά με ανθόνερο.
27. Τις αφήνουμε να κρυώσουν εντελώς.
28. Πασπαλίζουμε γενναιόδωρα με ζάχαρη άχνη και σερβίρουμε.
Συμβουλές
▼ Πατήστε για να δείτε τις συμβουλές
● Χοντροκόψτε τα καρύδια και τα αμύγδαλα ώστε η γέμιση να έχει ευχάριστη υφή.
● Αφήστε το σιρόπι να βράσει μόνο περίπου 2 λεπτά και προσθέστε το μέλι αφού αποσύρετε από τη φωτιά.
● Η γέμιση πρέπει να έχει κρυώσει πριν ξεκινήσει το γέμισμα.
● Διαλύστε τη σόδα μέσα στον χυμό πορτοκαλιού σε αρκετά μεγάλο δοχείο, γιατί θα αφρίσει.
● Προσθέστε το αλεύρι σταδιακά. Η ποσότητα των 450 γρ. είναι κατά προσέγγιση.
● Μην παραζυμώσετε, γιατί θέλουμε μαλακή και εύπλαστη ζύμη.
● Αφήστε τη ζύμη να ξεκουραστεί για 20 λεπτά πριν την ανοίξετε.
● Μην βάλετε υπερβολική γέμιση. Χρειάζεται αρκετό καθαρό περιθώριο για να κλείσουν σωστά οι άκρες.
● Περιμένετε να κρυώσουν εντελώς πριν τις καλύψετε με ζάχαρη άχνη.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Τι είναι η Πατούδα Σητείας;
Είναι παραδοσιακό γλυκό της Σητείας με λεπτή ζύμη και γέμιση από ξηρούς καρπούς, σουσάμι, μέλι και μπαχαρικά. Συνήθως σχηματίζεται σαν μικρό μισοφέγγαρο και ολοκληρώνεται με ζάχαρη άχνη.
Γιατί βάζουμε μέλι στη γέμιση;
Το μέλι δίνει γεύση και παράλληλα βοηθά να δεθούν οι ξηροί καρποί, το σουσάμι και η φρυγανιά σε μια ενιαία γέμιση.
Πρέπει να αλέσουμε πολύ τους ξηρούς καρπούς;
Όχι. Τους χοντροκόβουμε ώστε να παραμείνει η γέμιση πλούσια σε υφή. Αν γίνουν εντελώς σκόνη, το αποτέλεσμα θα είναι πιο βαρύ και συμπαγές.
Γιατί αφρίζει ο χυμός πορτοκαλιού με τη σόδα;
Η οξύτητα του πορτοκαλιού αντιδρά με τη μαγειρική σόδα και δημιουργεί αμέσως αφρό. Για αυτό χρησιμοποιούμε μεγαλύτερο σκεύος και προσθέτουμε το μείγμα στη ζύμη χωρίς μεγάλη καθυστέρηση.
Γιατί αφήνουμε τη ζύμη να ξεκουραστεί;
Τα 20 λεπτά ξεκούρασης βοηθούν τη ζύμη να γίνει πιο εύκολη στο άνοιγμα και στο σχηματισμό, χωρίς να χρειάζεται υπερβολικό ζύμωμα.
Σε τι θερμοκρασία ψήνονται οι πατούδες;
Ψήνονται σε προθερμασμένο φούρνο στους 175°C για περίπου 20-25 λεπτά, μέχρι να αποκτήσουν όμορφο ελαφρύ χρυσαφένιο χρώμα.
Πότε βάζουμε το ανθόνερο;
Αν θέλουμε να το χρησιμοποιήσουμε, ραντίζουμε ελαφρά τις πατούδες μόλις βγουν από τον φούρνο. Είναι προαιρετικό.
Πότε πασπαλίζουμε με ζάχαρη άχνη;
Περιμένουμε να κρυώσουν εντελώς. Αν η άχνη πέσει πάνω στα γλυκά όσο είναι ζεστά ή υγρά από το ανθόνερο, θα λιώσει.
Άλλες Συνταγές:
